Dlaczego warto liczyć ślad węglowy przedsiębiorstwa?
14 maja 2022

Dlaczego warto liczyć ślad węglowy przedsiębiorstwa?

Redukcja emisji gazów cieplarnianych, a w szczególności CO2, to jedno z kluczowych wyzwań cywilizacyjnych. Skutki efektu cieplarnianego widać już gołym okiem, a problem pogłębia się z roku na rok. Na szczęście coraz większą wagę przywiązuje się do śladu węglowego generowanego przez przedsiębiorstwa w związku z prowadzoną działalnością. 

Ma to z pewnością również związek z tym, że bycie zależnym od energii wytwarzanej z paliw kopalnych jest coraz bardziej kosztowne. Dziś można wyznaczyć bezpośrednią korelację pomiędzy kosztami prowadzenia biznesu a śladem węglowym. To, dlatego transformacja energetyczna polskich firm, a nawet samorządów, w ostatnich latach tak bardzo przyspieszyła. Bycie EKO firmą, czy zakładem produkcyjnym się po prostu opłaca – finansowo i wizerunkowo. 

Czym jest ślad węglowy?

Ślad węglowy (ang. carbon footprint) to jedna z metod obliczania wpływu danego przedsiębiorstwa, rzeczy, wydarzenia czy samego człowieka na klimat. Precyzując, to suma całkowitej emisji gazów cieplarnianych (dwutlenku węgla, metanu, podtlenku azotu i innych gazów cieplarnianych wyrażone w ekwiwalencie CO2) wygenerowanych przez organizację, produkt lub osobę. Dla firm i organizacji ślad węglowy wyznacza się w stosunku rocznym, natomiast dla produktów – w odniesieniu do całego cyklu ich życia. Jego miara to tona ekwiwalentu dwutlenku węgla, czyli tCO2e.

Średni ślad węglowy Polaka to ok. 10 ton rocznie, z czego na CO2 przypada ok. 8 ton, a na inne gazy cieplarniane, takie jak metan czy podtlenek azotu, pozostałe 2 tony. 

Choć obecnie prawo w Polsce nie nakłada na firmy obowiązku obliczania pozostawianego śladu węglowego, to transparentność informacji o tym, jak dużą emisję gazów cieplarnianych generuje przedsiębiorstwo staje się coraz ważniejszą kwestią. Coroczne wyliczenie i raportowanie śladu węglowego firmom po prostu się opłaca. Nie tylko daje możliwość optymalizacji procesów w przedsiębiorstwie, co wiąże się z realną redukcją kosztów, ale też korzystne jest wizerunkowo – coraz więcej kontrahentów czy inwestorów wymaga raportowania CSR i ESG. Ponadto przedsiębiorcy działający na rzecz klimatu mogą ubiegać się o dotacje z funduszy przeznaczonych na działania proekologiczne. A jak można się spodziewać, w niedalekiej przyszłości badanie śladu węglowego firm oraz produktów stanie się obowiązkowe, ze względu na unijną politykę ekologiczną i coraz większy nacisku na redukcję emisji CO2. Nie ma więc co się ociągać. Transformacja energetyczna polskiego biznesu rozpoczęła się na dobre. 

Jak zmierzyć ślad węglowy?

Istnieje wiele metodyk i ścieżek wykorzystywanych do obliczania śladu węglowego zarówno organizacji, jak i w odniesieniu do wytwarzanego produktu. Są to m.in. ISO 14064, DEFRA, CDP, GRI, PAS 2050, ISO 14067. Najczęściej stosowane są standardy międzynarodowe, wśród których najbardziej popularnym jest The Greenhouse Gas Protocol. Aby obliczyć ślad węglowy, można skorzystać z pomocy konsultanta lub gotowego kalkulatora, do którego firmy wprowadzają niezbędne dane. Przyjęło się, że szacowanie śladu węglowego odbywa się co roku, jednak oczekuje się, aby odbywało się częściej. Celem procedury jest obliczenie wielkości emisji gazów cieplarnianych przedsiębiorstwa lub/i samego poduktu, a dalej również wykazanie ograniczenia emisji CO2 w przedsiębiorstwie.

Ślad węglowy podaje się w trzech zakresach:

Zakres 1 – wszystkie bezpośrednie działania przedsiębiorstwa, które przyczyniają się do emisji gazów cieplarnianych: spalanie paliw w źródłach, które posiada lub nadzoruje firma, emisja gazów w wyniku procesów technologicznych, transport firmowy.

Zakres 2 – dostarczana z zewnątrz energia niezbędna do funkcjonowania firmy, taka jak pośrednie emisje energetyczne, powstałe w wyniku zużywania importowanej energii: elektrycznej, cieplnej, pary technologicznej czy chłodu.

Zakres 3 – dzielony na: upstream – emisje, które wraz z 1 i 2 zakresem wytwarzane są do momentu wytworzenia gotowego produktu wraz z logistyką czy podróżami służbowymi, oraz downstream – emisje związane z dalszym życiem danego produktu, czyli jego transport, użytkowanie, a także to jak będą składowane odpady po nim.

Jak obniżyć ślad węglowy?

Przede wszystkim poprzez:

– inwestycję we własną instalację fotowoltaiczną i prąd z OZE. Ta powinna być zaprojektowana tak, aby maksymalizować zużycie produkowanej energii na potrzeby własne. Przy wyborze firmy wykonawczej warto postawić na doświadczenie i jakość oferowanych komponentów PV. 

– wybór ekologicznej firmowej floty pojazdów, np. z napędem hybrydowym czy elektrycznym. Flota elektryków zasilana nadwyżkami prądu produkowanymi przez firmową instalację PV to, obok ewidentnej redukcji w obszarze emisji CO2, dodatkowa ogromna korzyść finansowa dla firmy. 

– poprawę efektywności energetycznej budynku, np. poprzez jego termomodernizację

– wybór proekologicznych opakowań i materiałów

– świadome wybieranie dostawców produktów i firm współpracujących, które również generują niski ślad węglowy.

Trzeba mieć świadomość, że nie zniweluje się swojego śladu węglowego do zera, ale warto zrobić wszystko, co dopomoże go jak najbardziej zminimalizować. Docenią to zarówno Wasi klienci, jak i kolejne pokolenia.